قراره نان بپزیم آن هم نان محبوب ایرانی و مختص صبحانه به نام بربری.
سالوادور دالی (Salvador Dalí)، هنرمند سورئالیست میگوید : چگونه میتوان ملتی را بزرگ نامید، در حالی که نانش طعم چسب میدهد؟ نان مورد احترامترین خوراکی جهان است.
و درست است نان در فرهنگ هر کشور عضو مهم و دارای اهمیت فرهنگی زیادی است فقط برای سیر کردن نیست.نمادی از فرهنگ غذایی کشورها هم محسوب می شود.مثل نان بربری که موضوع این مقاله است.
رایجترین و پذیرفتهترین روایت تاریخی این است که نام «بربری» به گروهی از مهاجران و اقوام (که اغلب با هزارهها شناخته میشوند و در گذشته به آنها بربر گفته میشد) نسبت داده میشود که از مناطق شرقی ایران و افغانستان کنونی به ایران مهاجرت کردند.
این افراد در دوره قاجار (به ویژه در قرن سیزدهم هجری شمسی) در حاشیه و جنوب شهر تهران ساکن شدند. آنها این نوع نان دراز، بیضیشکل و ضخیمتر از سایر نانها را پخته و در تهران رایج کردند.
نان بربری بهسرعت در تهران محبوب شد و به دلیل بافت نرم داخلی و قابلیت جویدن آسان، به نان اصلی صبحانه تبدیل گشت.
امروزه نان بربری یکی از چهار نان سنتی اصلی ایران (در کنار سنگک، لواش و تافتون) محسوب میشود و محبوبیت خود را به عنوان نان صبحانه یا همراهی کننده غذاهای آبکی و خوراکها، در سراسر کشور حفظ کرده است.
خب حالا که فهمیدیم بربری از کجا میاد یک بار هم پختنش را در خانه امتحان کنیم.و برای دیدن انواع رسپی نان های خوشمزه بازهم به سایت آموزش آشپزی رضیم سر بزنید.
مواد لازم
| ماده اولیه | مقدار | نکات کلیدی |
| آرد نان (سفید) | ۵۰۰ گرم | آرد قوی و مخصوص نانپزی باشد. |
| آب ولرم | ۳۰۰ میلیلیتر (حدود ۱.۵ پیمانه) | آب باید فقط ولرم باشد، نه داغ. |
| خمیر مایه فوری | ۱ قاشق غذاخوری | |
| نمک | ۱ قاشق چایخوری | |
| شکر | ۱ قاشق چایخوری | (اختیاری، برای فعال شدن بهتر خمیر مایه) |
| روغن مایع | ۲ قاشق غذاخوری |
🧪 مواد لازم برای رومال (مایع مخصوص)
- آرد گندم
- آب
- کنجد به مقدار لازم
🔪 طرز تهیه (گام به گام)
فعالسازی خمیر مایه
- ترکیب اولیه: خب قراره نان بپزیم آن هم بربری . یه کاسه بیارید و خمیر مایه و شکر رو توش بریزید و هم بزیند با نصف لیوان آب ولرم.بهتره حتما آب ولرم باشه.
- استراحت: روی آن را بپوشانید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در محیط گرم قرار دهید تا عمل آمده و حبابدار شود.یه پارچه بذارید روش و بذارید توی کابینت تا خمیر مایه فعال بشه.
آمادهسازی خمیر
- مخلوط کردن: یه کاسه بزرگتر بیارید و آرد و نمک رو مخلوط کنید.
- اضافه کردن مواد: خمیر مایه عمل آمده، بقیه آب ولرم و روغن مایع را به آرد اضافه کنید. و باز هم مخلوط کنید تا یکدست شود و آرد گلوله گلوله نباشد.
- ورز دادن: خمیر را حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه با دست یا همزن (قلاب خمیرزن) ورز دهید تا نرم، یکدست و الاستیک شود و به دست نچسبد.با دست به نظرم راحتره و اینقدر باید این کار رو ادامه بدید تا خمیر اصلا به دستتتون نچسبه.
- چرب کردن: کف یک کاسه بزرگ را کمی چرب کنید، خمیر را داخل آن قرار داده و روی آن را با سلفون یا پارچه نمدار بپوشانید.تا برود برای استراحت.
- تخمیر اولیه: خمیر را حدود ۱ تا ۱.۵ ساعت در یک محیط گرم قرار دهید تا حجم آن دو برابر شود.نکاتی که باید رعایت کنید تا خمیر به خوبی ور بیاد.
آمادهسازی رومال (سس مخصوص بربری)
- تهیه سس: کمی آرد گندم را با مقدار کمی آب مخلوط کنید تا یک سس رقیق (مانند فرنی بسیار رقیق) به دست آید. این سس را روی حرارت ملایم به مدت چند دقیقه بپزید تا غلیظ و براق شود.بذارید رو شعله متوسط و هم بزنید و دقت کنید آرد زود میسوزه .
- خنک کردن: سس را از روی حرارت برداشته و کنار بگذارید گوشه ای تا حسابی سرد شود.
شکلدهی و پخت
- چند قسمت کردن: بعد از تخمیر اولیه، پف خمیر را با ملایمت بگیرید و آن را به دو یا سه قسمت مساوی تقسیم کنید.پف خمیر را میتوانید با کمی ورز دادن بگیرید.
- استراحت ثانویه: هر قسمت را چانه کنید و به مدت ۱۵ دقیقه استراحت دهید.بازهم باید برود برای استراحت این بار چانه هایی که گرفته اید.
- شکلدهی نهایی: هر چانه را روی سینی فر که با کاغذ روغنی پوشاندهاید، به شکل بیضی دراز (شبیه بربری) باز کنید.دیگه شکل بربری باشه .خودتون توسینی فر تنظیم کنید.
- ایجاد شیار: با نوک انگشتان یا پشت یک قاشق چوبی، شیارهای سنتی نان بربری را روی سطح خمیر ایجاد کنید.با دستت به گمانم راحت تر باشد امتحان کنید ببیند کدام بهتر است.
- رومال و کنجد: با قلممو، سس رومال سرد شده را به آرامی روی سطح خمیر بمالید و بعد کنجد فراوان بریزید یا بربری ساده اگر میخواهید که دیگر نیازی به کنجد نیست.
- پخت: سینی را در فر که از قبل با دمای ۲۲۰ درجه سانتیگراد گرم شده است، به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه قرار دهید تا نان طلایی و پخته شود. (برای طلاییتر شدن روی نان، میتوانید در ۵ دقیقه پایانی از گریل استفاده کنید.)یعنی فقط حرارت بالا را روشن کنید.
نوش جان!
نتیجه گیری
آیات (Ayat)، سرآشپز و نویسنده می گوید : نان، پادشاه میز غذاست و تمام چیزهای دیگر تنها رعایایی هستند که به پادشاه خدمت میکنند.
ایمدوارم این نون رو تو خونه درست کنید و از خوردنش لذت ببرید.
نویسنده: زیبا خضری
