آش دندونی (یا دندونک): که به مناسبت رویش اولین دندان کودک پخته میشود.بریم ببینم نظر شیخ اطعمه چیه در این باره :
شیخ اطعمه (بُسحاق حلاج شیرازی – قرن نهم هجری) در اشعار خود گفته است : که آشها با تنوع بسیار، پای ثابت سفرههای مردم بودهاند و او به آشهای مختلفی چون آش زیره، آش سماق، آش تمر و آلو، آش هفت دانه و … اشاره میکند.
و نقل قول مشهوری دارد که میگوید: آشی که در او نخود نباشد، مانند جهیز بی عروس است.
نجف دریابندری در کتاب “مستطاب آشپزی از سیر تا پیاز” با دیدی تاریخی و فرهنگی به آش پرداخته و بر تنوع بینهایت این غذا در فرهنگ ایرانی تأکید میکند.
دریابندری فصل آشها را با این جمله شروع میکند و اعتراف میکند که شمارش و دستهبندی آشهای ایرانی غیرممکن است:
تنوع آشهای ایرانی مثل خورش ایرانی بیپایان است. هر آشپزی میتواند با ذوق شخصیاش آش یا آشهای دلخواه خود را اختراع کند.
استاد دریابندری حدود60 نوع آش رو نام میبره در کتاب خود. در این مقاله رسپی آش دندونی بچه رو براتون اوردم .مامانای عزیز بریم که درستش کنیم و یادتون نره برای دیدن انواع آش و سوپ بازهم به سایت آموزش آشپزی رضیم سر بزیند.
🍽️ مواد لازم (برای ۸ تا ۱۰ نفر)
| ماده اولیه | مقدار | نکات کلیدی |
| گوشت گوسفندی یا گوساله | ۴۰۰ گرم | بدون چربی و استخوان (ترجیحاً گوشت گردن یا ماهیچه). |
| گندم پوست کنده | ۱ پیمانه | گندم باید حتماً از شب قبل خیس بخورد. |
| نخود | ۱/۲ پیمانه | از شب قبل خیس بخورد چون باید نفخش حسابی گرفته بشه |
| لوبیا سفید | ۱/۲ پیمانه | از شب قبل خیس بخورد. |
| عدس | ۱/۲ پیمانه | نیازی به خیساندن طولانی ندارد. |
| پیاز بزرگ | ۱ عدد | برای پخت گوشت و داخل آش. |
| نمک، زردچوبه، فلفل | به میزان لازم | نمک کم برای مصرف کودک. |
| روغن یا کره | برای تفت دادن و تزئین. |
🔪 طرز تهیه (گام به گام)
پخت گوشت و حبوبات
- پخت گوشت: گوشت را به همراه کمی پیاز، زردچوبه و آب بپزید تا کاملاً نرم و پخته شود. سپس گوشت رو از آب خارج کنید و بذارید سرد بشه و بعد ریش ریش کنید و بذارید کنار و آب گوشت رو هم نگه دارید.
- پخت حبوبات: گندم، نخود و لوبیاهای خیس خورده را در یک قابلمه بپزید و بعد از پختن آبکش کنید.
- پخت عدس: عدس را باید جداگانه بپزید چون عدس زودتر میپزه و اگر با بقیه حبوبات بپزید سیاه میشه.
آمادهسازی و ترکیب آش
- پخت گندم (اصلی): گندم پخته شده را در قابلمه اصلی ریخته و آب گوشت صاف شده را به آن اضافه کنید. حرارت رو ملایم کنید و بذارید حدود یک ساعت بپزد و حسابی لعاب بندازه.
- له کردن گندم: برای اینکه آش کشدار شود، گندم را با بلندر یا گوشکوب خوب له کنید چون اصل کشدار شدن آش و خوشمزه شدن آن له کردن گندم است.
- افزودن حبوبات: حبوباتی که پختید رو به آش اضافه کنید و همه مواد را خوب هم بزنید.
افزودن گوشت و جا انداختن
- افزودن گوشت: حالا وقتشه گوشت ریش ریش شده رو به آش اضافه کنید و هم بزیند.
- تنظیم نمک: نمک رو تست کنید ببیند کم و زیاد نباشه و نمک و ادویه رو به مقدار مناسب اضافه کنید.. اگر واقعا برای بچه است که نمک رو خیلی کم بریزید یا اصلا نریزید ولی اگر برای فامیل و در همسایه است نمک خوب بریزید.
- جا افتادن: در قابلمه رو نیمه باز بزارید و اجازه دهید حدود 1 تا2 ساعت دیگه با شعله کم بپزه و حسابی لعاب بندازه.
- ✨ سرو و تزیین
آش دندونی رو با کشک و پیاز داغ تززین کنید برای فامیل و درو همسایه رخ کار را زیبا کنید. دیگه ماما خودشون بلد هستند چطور با کشک و پیاز داغ شکل دندون بکشند روی آش و هنرمندی خودشون رو نشون بدن.نوش جونتون
نکته مهم برای تغذیه کودک:
اگر آش قرار است این آش رو کودک هم بخوره:
- بخش کودک: قبل از اینکه ادویه بزیند یه کم از آش رو جدا کنید و بعد ادویه بزنید .چون ادویه برای بچه خوب نیست.
- بافت: برای بچه حتما مواد آش رو پوره کنید تا راحتتر بخوره.
- تزیین: کشک و پیاز داغ برای بچه خوب نیست ندید بچه بخوره ها و برای تزئین کاسه خودتون بریزید.
نتیجه گیری
جولیا چایلد (Julia Child)، سرآشپز مشهور و نماد آشپزی آمریکایی میگوید: در آشپزخانه هیچ ترسی نداشته باشید. هیچکس با یک اشتباه بزرگ شما را نخواهد کشت. این آشپزی است، نه عمل جراحی مغز.
پس نترسید و پاشید یه آش خوشمزه درست کنید و نوش جان.
نویسنده : زیبا خضری
