
تمامی غذاها برای این که طعم واقعی خودشان را نشان دهند و ارزش غذاییشان حفظ شود، به ظرف مناسبی نیاز دارند. انتخاب بهترین قابلمه برای آشپزی فقط مربوط به ظاهر یا زیبایی آشپزخانه نیست، بلکه مستقیماً با سلامت خانواده، میزان مصرف روغن و حتی کیفیت تهدیگ پلو ارتباط دارد. اگر قصد خرید سرویس قابلمه جدید برای نوسازی ظروف آشپزخانه را دارید یا میخواهید بدانید کدام جنس برای طبخ خورش، برنج یا غذاهای رژیمی مناسبتر است، در این راهنما خصوصیات 7 جنس اصلی قابلمه را با هم بررسی میکنیم.
قابلمه چدنی؛ ماندگاری طولانی و طعم اصیل خورش
چدن ترکیبی از آهن و کربن است که سنگینی و دوام فوقالعادهای دارد. ظرفهای چدنی گرما را بهآرامی جذب میکنند اما پس از داغ شدن، حرارت را تا مدت زیادی در خود نگه میدارند. همین ویژگی باعث میشود خورشهایی مثل قورمهسبزی یا قیمه روی حرارت ملایم به بهترین شکل جا بیفتند.
اگر به دنباب بهترین قابلمه برای آشپزی هستید، این نکته را در نظر داشته باشید که پزشکان تغذیه معتقدند پختوپز در ظروف چدنی بدون روکش میتواند میزان جذب آهن را در غذا تا 5 برابر افزایش دهد. این ظروف هیچ مادّه شیمیایی خطرسازی تولید نمیکنند و در صورت نگهداری درست، عمر مفید آنها به بیش از 50 تا 100 سال میرسد. برای حفظ کیفیت چدن، نباید آن را در ماشین ظرفشویی بشویید و بهتر است بعد از هر بار شستوشو، سطح داخلی آن را با مقدار کمی روغن خوراکی چرب کنید.
قابلمه استیل؛ انتخاب حرفهای برای آشپزی سالم

ظروف استیل به دلیل رعایت بالاترین استانداردهای بهداشتی، محبوبیت زیادی میان آشپزهای بیمارستانها، رستورانها و منازل دارند. آلیاژ استیل 18/10 (شامل 18 درصد کروم و 10 درصد نیکل) روکشی کاملاً بیخطر و مقاوم در برابر زنگزدگی ایجاد میکند که به هیچ وجه طعم یا رنگ غذا را تغییر نمیدهد.
قابلمههای استیل جدید دارای کفی 3 لایه یا چندلایه با هسته آلومینیومی یا مسی هستند. این طراحی باعث میشود مشکل قدیمی چسبیدن غذا تا حد زیادی حل شود و حرارت یکنواخت به تمام قسمتها برسد. خرید قابلمه استیل برای طبخ انواع سوپ، خورش، آش و غذاهای اسیدی توصیه میشود.
با این حال، برای پخت برنج ایرانی با تهدیگ طلایی یا سرخ کردن غذا با روغن بسیار کم، شاید استیل اولین انتخاب نباشد. در چنین شرایطی، تکنولوژی روکشهای نچسب گزینه بهتری هستند که در ادامه با آنها آشنا میشویم.
قابلمه گرانیتی و سرامیکی؛ پختوپز کمچرب و راحت

روکشهای گرانیتی و سرامیکی نسل جدید ظروف نچسب هستند که جایگزین تفلونهای قدیمی شدهاند. برخلاف اسمشان، قابلمه گرانیتی از سنگ ساخته نشده، بلکه بدنه آلومینیومی یا چدنی دارد که با لایهای از ذرات سخت مینا و ذرات میکروسکوپی تقویت شده است.
- ویژگی قابلمه گرانیتی: مقاومت بالایی در برابر خط و خش دارد، شستوشوی آن بسیار ساده است و امکان پخت غذا با کمترین میزان روغن را فراهم میکند.
- قابلمه سرامیکی: لایه نچسب آن از مواد معدنی طبیعی ساخته شده است و تاییدیه سازمانهای بهداشتی مانند FDA را دارد. این ظروف فاقد مواد شیمیایی مضری مثل PFOA و PTFE هستند.
برای حفظ کیفیت روکش این ظروف، حتماً از کفگیر و قاشقهای چوبی یا سیلیکونی استفاده کنید و از قرار دادن ظرف داغ زیر آب سرد خودداری کنید.
این ظروف برای استفاده روزمره عالی هستند، اما اگر به دنبال روشهای سنتیتر آشپزی هستید یا میخواهید دمای پخت را با دقت بالا کنترل کنید، دو گزینه جذاب دیگر با ظاهری متفاوت در دسترس شماست.
قابلمه مسی و شیشهای (پیرکس)
مس یکی از بهترین رساناهای حرارت است. ظروف مسی خیلی سریع گرم میشوند و با کم کردن شعله، بلافاصله تغییر دما را به غذا منتقل میکنند. به همین دلیل برای تهیه انواع سس و غذاهای حساس به دما عالی هستند. توجه داشته باشید که سطح داخلی قابلمه مسی حتماً باید قلعاندود شده باشد تا فلز مس مستقیم وارد غذا نشود.
از طرف دیگر، قابلمههای شیشهای (پیرکس) ساختهشده از شیشه بوروسیلیکات، خالصترین نوع ظرف برای پختوپز به شمار میروند. این ظروف هیچ گونه واکنشی با مواد غذایی نشان نمیدهند، بوی غذا را به خود جذب نمیکنند و به شما اجازه میدهند مراحل پخت غذا را بدون برداشتن درب مشاهده کنید. پیرکس برای استفاده در فر و مایکروویو نیز بسیار مناسب است.
قابلمه آلومینیومی نچسب (تفلون)؛ انتخابی حساس برای پختوپز
قابلمههای تفلون به دلیل قیمت مناسب و خاصیت نچسب بودن، سالهاست در آشپزخانهها استفاده میشوند. با این حال، استفاده از آنها نیاز به احتیاط دارد. روکش تفلون در دماهای بالاتر از 250 درجه سانتیگراد شروع به تجزیه میکند و گازهای مضر برای سلامت آزاد خواهد کرد.
اگر از این ظروف استفاده میکنید، مراقب باشید که سطح داخلی آنها دچار خط و خش نشود. در صورت پوسته پوسته شدن یا ایجاد خراش عمیق، باید استفاده از ظرف را متوقف کنید، زیرا ذرات لایه زیرین آلومینیوم نباید وارد غذا شوند.
جدول مقایسه جامع انواع جنس قابلمه
برای اینکه مقایسه سریع و راحتی داشته باشید، ویژگیهای اصلی هر جنس در جدول زیر خلاصه شده است:
|
جنس قابلمه |
میزان ایمنی و سلامت |
پخش حرارت |
طول عمر مفید |
بهترین کاربرد |
|
چدنی |
بسیار بالا |
عالی و ماندگار |
بیش از 50 سال |
خورشهای طولانیمدت و سرخکردن |
|
استیل |
بسیار بالا |
خوب (در مدلهای چندلایه) |
10 تا 20 سال |
انواع سوپ، خورش و غذاهای اسیدی |
|
گرانیتی |
بالا |
سریع و یکنواخت |
3 تا 7 سال |
پخت برنج، تهدیگ و غذاهای کمچرب |
|
سرامیکی |
بسیار بالا |
متوسط |
2 تا 5 سال |
غذاهای رژیمی و سوپ |
|
مسی |
متوسط (نیازمند قلع) |
فوقالعاده سریع |
10 تا 15 سال |
سسها و غذاهای سنتی |
|
پیرکس (شیشهای) |
بسیار بالا |
متوسط |
5 تا 10 سال |
غذاهای آبدار و پخت در فر |
|
تفلون |
متوسط |
خوب |
2 تا 3 سال |
پختوپز سریع و روزمره |
راهنمای خرید و نکات کلیدی برای انتخاب قابلمه برای آشپزی
برای داشتن یک انتخاب دقیق و تکمیل اصولی ظروف آشپزخانه، پیشنهاد میکنیم به این نکات توجه کنید:
- ترکیب کاربردی جنسها: برای اینکه مجموعه کاملی در آشپزخانه داشته باشید، نیازی نیست همه ظروف را از یک جنس انتخاب کنید. ترکیب یک قابلمه چدنی برای خورشهای جاافتاده، یک قابلمه استیل برای مصارف روزمره و یک ظرف گرانیتی برای برنج، ترکیبی بسیار کاربردی ایجاد میکند.
- دقت در جزئیات ظاهری: در زمان خرید، حتماً به کیفیت دستگیرهها، ضخامت کفی ظرف و وجود سوپاپ خروج بخار روی درب شیشهای توجه کنید.
- بررسی و مقایسه حضوری: برای بررسی حضوری و مقایسه برندهای معتبر از نزدیک، گشتوگذار در یک فروشگاه لوازم خانگی و آشپزخانه در بازار شوش میتواند تنوع فوقالعادهای از مدلها و قیمتها را در اختیار شما بگذارد تا بر اساس بودجه خود بهترین انتخاب را داشته باشید.