خواص کلم بروکسل
نکات درمانی کلم بروکسل
کلم بروکسل محتوی مادهای شیمیایی با نام سولفورافان است که تحقیقات نشان دهنده خاصیت ضد سرطانی این ماده است کلم بروکسل منبعی عالی از ماده ایندول کربونیل ۳ است که این ماده شیمیایی سبب افزایش قدرت ترمیمی DNA شده و از رشد سلول های سرطانی پیشگیری میکند؛ مصرف کلم بروکسل سبب کاهش کلسترول خون می،شود که اگر این سبزی را به شکل بخاریز مصرف کنید این خاصیت بیشتر خواهد بود؛ بیش از صد مطالعه بین المللی درباره اثرات ضد سرطانی مصرف کلم بروکسل در جهان انجام شده است و به این نتیجه رسیده اند که کلم بروکسل از سه راه مانع از بروز سرطان در بدن میشود که عبارت از -۱ مصرف کلم بروکسل سبب سم زدایی و کاهش مسمومیت بدن میشود -۲ کلم بروکسل دارای مواد آنتی اکسیدانی است که از بروز سرطان در بدن پیشگیری میکند و مصرف کلم بروکسل سبب کاهش التهابهای بدن شده و کلم بروکسل خاصیت ضد التهابی بالایی دارد.
این سه خاصیت کلم بروکسل سبب کاهش و جلوگیری از بروز عوامل سرطان زا در بدن میشود؛ خاصیت سم زدایی کلم بروکسل به علت وجود موادی با نام گلوکوزینولاتها در این سبزی مفید است این مواد سبب سم زدایی بدن و سلولها از مواد سمی و بیماری را میشوند؛ کلم بروکسل منبعی غنی از سولفور و مواد گوگردی است که این مواد برای کاهش مسمومیت های سلولها مورد نیاز است؛ در مراحل سم زدایی سلولهای بدن علاوه بر مواد ذکر شده احتیاج به موادی با خاصیت آنتی اکسیدانی دارد که کلم بروکسل منبعی عالی از موادی با خاصیت آنتی اکسیدانی است؛ التهاب مزمن یکی از عوامل اصلی زمینه ساز بروز سرطان می باشد.
التهاب مزمن بر اثر استفاده بیش از حد از داروها استرس زیاد استفاده از غذاهای تهیه شده از سبزیجات حاوی سموم شیمیایی کمبود خواب و استراحت عدم ورزش و استفاده از غذاهای حاوی مواد مغذی پایین بروز میکند مصرف کلم بروکسل در رژیم غذایی روزانه سبب کاهش بروز التهاب مزمن در بدن میشود؛ ویتامین K موجود در کلم بروکسل از بروز التهابهای مزمن در بدن پیشگیری میکند کلم بروکسل یکی از سبزیجات عالی است که منبعی غنی از اسید چرب امگا ۳ محسوب می شود در هر یک صد گرم از کلم بروکسل بیش از ۴۳۰ میلی گرم اسید چرب امگا ۳ وجود دارد.
کلم بروکسل منبعی غنی از فیبر غذایی محسوب میشود و مصرف تنها ۱۵۰ گرم از این سبزی مفید نیاز روزانه بدن به فیبر غذایی را تامین میکند این فیبر علاوه بر جلوگیری از بروز یبوست و مشکلات گوارشی در بدن به علت تولید سولفورافان در معده از بافت معده محافظت کرده و از مشکلات معده پیشگیری میکند؛ فولات موجود در کلم بروکسل برای زنان باردار بسیار مفید است و مانع بروز نواقص سیستم عصبی جنین می شود؛ فولات در پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی مفید است؛ در میان کلم ها بیشترین مقدار ویتامین ث اسید فولیک و پتاسیم در این نوع کلم وجود دارد اگر از کلم بروکسل در تهیه انواع سوپ ها استفاده شود سبب نرم شدن سینه شده و سرفه را برطرف می کند.
نکات غذایی کلم بروکسل
در هنگام خرید کلم بروکسل کلم هایی به رنگ روشن و سبز تر را که بافتی محکم دارند انتخاب کنید؛ برای آماده سازی و مصرف کلم بروکسل کافی است قبل از طبخ به مدت ده دقیقه کلم ها را داخل آب ولرم قرار دهید تا از عدم وجود حشرات ریز مطئمن شوید سپس کلم های بروکسل را زیر آب سرد شست و شو داده و بهتر است برگهای زرد رویی را از کلمها جدا کرده و سپس طبخ نمایید برای پخت کلمهای بروکسل کافی است ابتدا کلم ها را با آب سرد بشویید سپس آنها را به شکل بخارپز یا آب پز بپزید؛ برای بخاریز کردن کلمهای بروکسل ده دقیقه زمان و برای پخت در آب جوش ۱۵ دقیقه زمان نیاز است.
برای سرخ کردن کلمهای بروکسل کافی است کلمها را از وسط نصف کنید و سپس در روغن به مدت پنج تا ده دقیقه تفت دهید؛ کلم بروکسل های تازه را می توانید در محلی خنک و تاریک یا در یخچال به مدت چهار روز نگهداری نمایید؛ از کلم بروکسل در تهیه انواع سالادها میتوانید استفاده کنید و میتوانید کلم بروکسل را به کمک نمک مزه دار کرده و میل کنید؛ در کشورهای اروپایی و در تهیه انواع غذاهای حاوی گوشت قرمز در فصل زمستان از کلم بروکسل به عنوان یک پیش غذا و یا در کنار غذای اصلی استفاده میشود؛ رایج ترین شیوه مصرف کلم بروکسل برش دادن کلمها از وسط و سپس طبخ این سبزی میباشد؛ کلم بروکسل در کنار غذاهایی حاوی انواع گوشت کالباس ها و انواع سوسیسها طعمی مطلوب ایجاد میکند؛ کلم بروکسل آب پز یا بخارپز شده را میتوانید با پنیر پیتزا یا پنیر پارمسان مخلوط کرده و میل کنید.
به علت شکل ظاهری کلم بروکسل از این سبزی مفید میتوانید در تزیین انواع غذاها بهره ببرید؛ یکی از راههای کاربرد کلم بروکسل آب پز کردن و سپس تفت دادن این کلمها و اضافه کردن آنها به انواع خورشت ها میباشد؛ برای نگهداری از کلم بروکسل در فریزر کافی است کلم بروکسل را ابتدا در آب جوش یا بخار آب به مدت سه تا پنج دقیقه بپزید سپس این کلم ها را سرد کرده و در داخل کیسه های نایلونی فریزر) قرار داده و در فریزر نگهداری کنید؛ با این روش میتوانید کلم بروکسل را به شکل تازه تا شش ماه میل کنید پخت بیش از اندازه کلم بروکسل سبب افزایش ترکیبات گوگردی و افزایش بوی کلم بروکسل میشود برای پخت کامل کلم بروکسل شش تا هفت دقیقه به شکل بخارپز یا آب پز کافی است کلم بروکسلهای کوچک طعمی بهتر دارند و هرچه به اندازه آنها اضافه میشود تلخی کلم ها بیشتر است.
تاریخچه کلم بروکسل
کشت کلم بروکسل از قرن شانزدهم در بلژیک رواج یافته است کلم بروکسل محصول ماههای زمستانی و سرد سال است؛ در قرن شانزدهم میلادی مصرف این سبزی در سراسر مناطق سرد اروپا رواج یافت و روز به روز بر محبوبیت آن افزوده شد؛ در اروپا بزرگترین تولید کننده کلم بروکسل کشور هلند با تولید سالیانه ۸۲ هزار تن و کشور آلمان با تولید سالیانه ده هزار تن کلم بروکسل میباشد در کشور آمریکا تولید و تکثیر کلم بروکسل از اواخر قرن هجدهم میلادی آغاز شده است و فرانسویان مهاجر به آمریکا اولین افرادی بودند که اقدام به کشت کلم بروکسل کردند؛ بیشترین میزان کلم بروکسل آمریکا در ایالت کالیفرنیا تولید میشود و در سال بیش از ۳۲ هزار تن کلم بروکسل در قاره آمریکا تولید و مصرف میشود؛ بیش از ۸۰ تا ۸۵٪ محصول تولیدی کلم بروکسل در قاره آمریکا در کارخانه به شکل منجمد بسته بندی شده و به بازار مصرف عرضه میشوند؛ در زبان فارسی به کلم بروکسل کلم تکمه ای هم میگویند؛ کلم بروکسل یکی از سبزیجات پرکاربرد در تهیه غذاهای شب کریسمس است انواع واریتههای کلم بروکسل در سراسر جهان بسته به زمان بازار رسانی محصول و آب و هوای منطقه کشت میشود که از واریتههای معروف میتوان به واریته ،بابلز واریته جید کراس واریته الیور واریته پرنس مارول و واریته رابین اشاره داشت قسمت مورد استفاده کلم بروکسل جوانه های متورمی است که در کنار ساقه گیاه و در زیر برگهای گیاه تشکیل شده و به شکل غدههای سبز رنگ و سفت به اندازه یک گردو دیده می شوند.
گیاه شناسی کلم بروکسل
کلم بروکسل یکی از گیاهان خانواده کلم است؛ نام علمی این سبزی Brassica oleracea میباشد و گیاهی از خانواده شب بو است کلم بروکسل گیاهی دوساله است که دارای ارتفاعی بین ۵۰ تا ۷۰ سانتیمتر است؛ کلم بروکسل بر روی ساقه های گیاه که دارای ارتفاعی در حدود یک متر هستند و به شکل عمودی رشد میکنند شکل ظاهری گیاه عبارت است از یک ساقه مرکزی که بر روی گرههای این ساقه و در کنار برگها کلم های بروکسل به شکل کلم پیچ های کوچکی ظاهر میشوند؛ بر روی ساقه های این گیاه بیش از چهل عدد کلم بروکسل رشد میکند؛ گلهای کلم بروکسل به رنگ آبی روشن مشاهده میشود؛ کلم بروکسل گیاهی مقاوم به سرما است.
نیازهای اکولوژیکی کلم بروکسل
کلم بروکسل گیاهی کند رشد و از خانواده کلمها می باشد؛ این گیاه در مناطقی که دارای هوای ملایم است و یا در مناطقی که برف سنگین میبارد؛ زمستان گذرانی میکند؛ گرههای کلم بروکسل که سرهای کوچکی شبیه کلم برگ هستند در محور برگها و بن ساقه ها تولید میشوند؛ این سرها که قطر آنها به سه تا پنج سانتیمتر میرسد و شبیه یک کلم برگ است؛ بخش تغذیه ای گیاه میباشد کلم بروکسل در هوای خنک رشد میکند؛ این گیاه به زمانی طولانی برای رشد احتیاج دارد در مناطقی که گرما شدید است؛ کشت پاییزه موفقیت آمیزتر است.
واریته های توصیه شده کلم بروکسل
زمان مورد نیاز از کاشت تا برداشت ۸۲ روز می باشد؛ این واریته سازگار در برابر گرما و مقاوم در برابر زنگ است.
کاشت تا برداشت ۹۰ روز و مقاوم در برابر زردی می باشد.
کاشت تا برداشت ۹۰ روز و محصول آن درشت و ساده است.
- Bubbles
- Jadecross
- Jadecross E
- Oliver
- PrinceMarrel
- Royal Marel
- Valiant
کاشت تا برداشت ۸۵ روز و برداشتی آسان دارد.
کاشت تا برداشت ۹۰ روز سفت و طعمی شیرین دارد.
کاشت تا برداشت ۸۵ روز و سازگار در برابر پوسیدگی ریشه می باشد.
کاشت تا برداشت ۹۰ روز به طول می انجامد.
کاشت تا برداشت ۹۰ روز به طول می انجامد.
کاشت تا برداشت ۱۰۵ روز تنه گیاه و محصول آن قرمز رنگ بوده و کم محصول و دیررس می باشد.
زمان کاشت بذر چهار تا پنج هفته قبل از نشاء می باشد؛ نشاء و انتقال نهالهای جوان ۹۰ تا ۱۰۰ روز قبل از یخبندان انجام میشود؛ برای برداشت تابستانه از یک واریته زودرس و مقاوم به گرما استفاده کنید؛ هوای بسیار گرم و هوای خشک در زمان رسیدن گره های کلم بروکسل؛ سبب تلخی می شود؛ کشت پائیزه مقرون به صرفه تر و عملی ترین زمان در بیشتر مناطق میباشد؛ فاصله هر بوته با هم در یک ردیف ۶۰ تا ۹۰ سانتیمتر توصیه شده است؛ عمق کاشت بذرها سه تا چهار سانتیمتر میباشد؛ زمانی که ارتفاع بوته یه هفت سانتیمتر رسیدند؛ میتوانید آنها را جا به جا کرده و در زمین اصلی کشت کنید.
داشت کلم بروکسل
کلم بروکسل مانند سایر گیاهان هم خانواده خود از جمله بروکلی کشت می شود؛ کود سرک نیتروژن را زمانی که طول بوته ها به ۳۰ سانتیمتر رسیدند می افزایند؛ سپس آبیاری انجام میشود در گرمای تابستان اگر خاک محل کاشت کلم بروکسل رطوبت کافی نداشته باشد؛ رشد گیاه متوقف میشود در این مرحله از رشد کنترل آفات مهم است توصیه میشود برای تولید بیشتر شش تا هشت برگ پایین بوته ها در هنگامی که گرههای کلم در حال رشد هستند چیده شوند؛ این امر سبب تقویت قسمت فوقانی گیاه و در نتیجه پر محصولی گیاه میشود سه هفته قبل از برداشت قسمت بالای گیاه از تنه جدا گردد این امر نیز سبب قوی شدن گیاه و هم پرتعداد شدن پسرها میشود؛ شته ها و کرم ها آفتهای مهم بروکسل میباشند که به کمک سمپاشی از بین می روند.
برداشت کلم بروکسل
گره های کوچک بر روی تنه گیاه سرهایی به قطر دو و نیم تا پنج سانتیمتر تولید میکنند؛ این سرها قسمت اصلی و تغذیه ای گیاه میباشد سرهای پایین تر تنه گیاه زودتر می رسند و توصیه میشود برداشت قبل از زرد شدن برگ گیاه انجام گردد.
مواد موثره کلم بروکسل
در هر یک صد گرم از کلم بروکسل ،تازه ۴۳ کیلو کالری انرژی وجود دارد؛ کلم بروکسل حاوی کربوهیدراتها ،قند فیبر غذایی پروتئین چربی و ویتامینهای A B (تیامین)، B۲ (ریبوفلاوین) B۳ (تیاسین) B) اسید پانتوتنیک B۹ (فولات، ویتامین ث، و مواد معدنی شامل ،کلسیم ،آهن، منیزیم ،فسفر، پتاسیم، سدیم و روی می باشد.
کلم بروکسل (Brassica oleracea var. gemmifera) یکی از سبزیجات برگدار کوچک و خوشمزه از خانواده کلمیها است که به دلیل خواص تغذیهای فوقالعاده و ترکیبات فعال زیستیاش، توجه زیادی را در رژیمهای غذایی سالم به خود جلب کرده است. این سبزی سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و آنتیاکسیدانها است و میتواند سلامت عمومی بدن را تقویت کند.
کلم بروکسل به شکلهای مختلف مانند بخارپز، پخته، کبابی یا حتی خام در سالاد قابل مصرف است. هر روش مصرف بخشی از مواد مغذی و خواص درمانی آن را حفظ میکند. در این مقاله، صفر تا صد خواص کلم بروکسل، ارزش غذایی، کاربردهای درمانی، روشهای مصرف و نکات ایمنی آن بررسی میشود.
کلم بروکسل چیست و چرا مهم است؟
معرفی کلم بروکسل
کلم بروکسل نوعی سبزی کوچک و گرد از خانواده Brassicaceae است که به شکل خوشههای کوچک روی ساقه رشد میکند. این سبزی دارای برگهای سبز تیره و طعمی کمی تلخ و مغذی است.
دلایل محبوبیت کلم بروکسل
- سرشار از ویتامین C، ویتامین K و فولیت
- منبع فیبر، آنتیاکسیدانها و ترکیبات گوگردی
- مناسب برای تقویت سیستم ایمنی، قلب و عروق، گوارش و سلامت استخوانها
- کمکالری و مناسب برای رژیمهای کاهش وزن
ارزش غذایی کلم بروکسل
جدول ارزش غذایی کلم بروکسل خام (در 100 گرم)
| ماده مغذی | مقدار |
|---|---|
| کالری | 43 کیلوکالری |
| کربوهیدرات | 8.95 گرم |
| پروتئین | 3.38 گرم |
| فیبر | 3.8 گرم |
| ویتامین C | 85 میلیگرم |
| ویتامین K | 177 میکروگرم |
| فولیت | 61 میکروگرم |
| پتاسیم | 389 میلیگرم |
| کلسیم | 42 میلیگرم |
| آهن | 1.4 میلیگرم |
ترکیبات فعال زیستی
- گلوکوزینولاتها و ترکیبات گوگردی
- آنتیاکسیدانها و فلاونوئیدها
- فیبر محلول و نامحلول
- ویتامینها و مواد معدنی متنوع
خواص کلم بروکسل برای سلامت گوارش
بهبود هضم و کاهش یبوست
- فیبر بالای کلم بروکسل حرکات روده را بهبود میبخشد
- از نفخ و مشکلات گوارشی جلوگیری میکند
سلامت میکروبیوم روده
- مصرف منظم کلم بروکسل باعث افزایش باکتریهای مفید روده میشود
- به تعادل عملکرد سیستم گوارش کمک میکند
خواص کلم بروکسل برای سیستم ایمنی
تقویت دفاع بدن
- ویتامین C و ترکیبات آنتیاکسیدانی سیستم ایمنی را تقویت میکنند
- کاهش خطر ابتلا به عفونتها و سرماخوردگی
اثرات ضدالتهابی
- فلاونوئیدها و ترکیبات گوگردی التهاب مزمن را کاهش میدهند
- محافظت سلولی در برابر آسیب رادیکالهای آزاد
خواص کلم بروکسل برای قلب و عروق
کاهش فشار خون
- پتاسیم و منیزیم فشار خون را متعادل میکنند
بهبود سلامت عروق
- مصرف منظم باعث کاهش کلسترول LDL و افزایش HDL میشود
- کاهش خطر بیماریهای قلبی
خواص کلم بروکسل برای کبد و سمزدایی
محافظت از کبد
- ترکیبات گوگردی و آنتیاکسیدانها سلولهای کبدی را محافظت میکنند
- فرآیند سمزدایی طبیعی کبد را بهبود میبخشند
بهبود متابولیسم
- کمک به هضم و جذب بهتر مواد مغذی
- حفظ عملکرد طبیعی کبد
خواص کلم بروکسل برای پوست و مو
سلامت پوست
- ویتامین C و آنتیاکسیدانها از پیری زودرس پوست جلوگیری میکنند
- پوست را شاداب و سالم نگه میدارند
تقویت مو
- ویتامینها و مواد معدنی رشد و استحکام مو را افزایش میدهند
- کاهش ریزش و شکنندگی مو
خواص ضدسرطانی کلم بروکسل
ترکیبات گلوکوزینولات
- مهار رشد سلولهای سرطانی
- محافظت از DNA و کاهش آسیب سلولی
اثرات آنتیاکسیدانی
- مقابله با رادیکالهای آزاد و پیشگیری از جهش سلولی
بهترین روشهای مصرف کلم بروکسل
روشهای سالم
- بخارپز یا پخته برای حفظ مواد مغذی
- کبابی یا سرخ شده با حداقل روغن
- اضافه کردن به سوپ، خوراکها و سالاد
نکات مهم
- مصرف تازه بیشترین میزان ویتامینها و ترکیبات فعال را حفظ میکند
- نگهداری در یخچال در کیسه یا ظرف دربدار توصیه میشود
میزان مصرف مناسب کلم بروکسل
مقدار توصیهشده
- 100 تا 150 گرم کلم بروکسل تازه در روز
- مصرف همراه با رژیم غذایی متنوع بیشترین اثر سلامت را ایجاد میکند
تعادل در رژیم غذایی
- ترکیب با سبزیجات دیگر و منابع پروتئینی اثر سلامت بیشتری دارد
خطرات احتمالی و موارد احتیاط
مصرف بیش از حد
- ممکن است باعث نفخ یا ناراحتی معده شود
افراد حساس
- افرادی که به خانواده Brassicaceae حساس هستند باید احتیاط کنند
- بیماران مبتلا به مشکلات تیروئید یا کلیه قبل از مصرف زیاد مشورت کنند
نکات کاربردی برای بهرهمندی کامل از خواص کلم بروکسل
کلم بروکسل یک سبزی غنی از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات فعال زیستی است که به سلامت گوارش، قلب و عروق، کبد، پوست و مو و تقویت سیستم ایمنی کمک میکند. مصرف متعادل کلم بروکسل تازه، بخارپز، پخته یا کبابی در رژیم غذایی روزانه، یک روش ساده و طبیعی برای ارتقای سلامت عمومی بدن است.
اضافه کردن سایر سبزیجات و گیاهان دارویی به رژیم غذایی، انتخابهای غذایی سالمتر و متنوعتر را فراهم میکند و به شما کمک میکند از تمام فواید مواد مغذی بهرهمند شوید.
